10. Sınıf Meb Felsefe Ders Kitabı Sayfa 167-169 Cevapları

10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 167

7. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları

Bu sorular, güvenlik–özgürlük dengesi ile adalet kavramının farklı filozoflara göre anlamını sorgulatmaktadır.

1–3. Sorular: Metne Göre Cevaplayınız

Soru 1: İş yeri yönetimi, sunduğu argümanlarda sizce haklı mıdır? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Kısa Cevap: Yönetim güvenlik açısından haklıdır ancak özgürlükleri tamamen kısıtlamamalıdır.

Ayrıntılı Cevap: İş yeri yönetimi, güvenliği sağlamak ve olası sorunları önlemek açısından kameraların faydalı olacağını savunarak haklı bir gerekçe sunmaktadır. Ancak bu durum, çalışanların özel hayatını ihlal edecek boyuta ulaşmamalıdır. Güvenlik, bireysel özgürlükleri yok sayacak şekilde uygulanamaz.

Soru 2: Güvenlik kameralarıyla gözetim altında olmak, çalışanların hak ve özgürlüklerini nasıl etkileyebilir?

Kısa Cevap: Çalışanların özgürlük ve gizlilik hakkını olumsuz etkileyebilir.

Ayrıntılı Cevap: Sürekli izlenmek, çalışanlarda psikolojik baskı ve stres oluşturabilir. Bu durum, bireyin kendini rahat ifade etmesini engeller. Aynı zamanda özel hayatın gizliliği hakkı zarar görebilir.

Soru 3: Bu durumda iş yeri güvenliği ile çalışanların bireysel özgürlüğü arasındaki denge nasıl sağlanabilir?

Kısa Cevap: Kameralar sınırlı alanlarda ve açık kurallarla kullanılmalıdır.

Ayrıntılı Cevap: Denge, kameraların sadece ortak kullanım alanlarında bulunması ve çalışanların bu konuda önceden bilgilendirilmesiyle sağlanabilir. Amaç güvenlik olmalı, kontrol ve baskı olmamalıdır.

4–7. Sorular: Adalet Tanımlarına Göre Cevaplayınız

Soru 4: Adalet tanımlarının ortak olan yönleri nelerdir?

Kısa Cevap: Hak, eşitlik ve doğruluk vurgusu ortaktır.

Ayrıntılı Cevap: Tüm tanımlar, adaleti herkese hakkının verilmesi, eşitliğin korunması ve doğru davranış ile ilişkilendirir. Adalet, bireyler arası ilişkilerde düzeni sağlar.

Soru 5: Sizce adaletli bir yönetim nasıl olmalıdır?

Kısa Cevap: Herkese eşit davranan ve hakları koruyan bir yönetim olmalıdır.

Ayrıntılı Cevap: Adaletli bir yönetim; yasalar karşısında eşitliği sağlar, yöneticiler keyfi davranmaz ve toplumun tamamının yararını gözetir. Ayrıca yönetimin hesap verebilir olması gerekir.

Soru 6: Günümüzdeki adalet anlayışları, bu tanımlarla nasıl bir ilişki içindedir?

Kısa Cevap: Büyük ölçüde örtüşmektedir.

Ayrıntılı Cevap: Modern hukuk sistemleri de eşitlik, hak, hukuka bağlılık ve sözleşmelere sadakat ilkelerine dayanır. Bu yönüyle filozofların adalet anlayışları günümüzde de geçerlidir.

Soru 7: Siz adaleti nasıl tanımlarsınız?

Kısa Cevap: Adalet, hakların korunmasıdır.

Ayrıntılı Cevap: Adalet, insanların hak ettikleri şekilde muamele görmesi, haksızlıkların önlenmesi ve toplumda denge ile güvenin sağlanmasıdır. Adalet olmayan bir toplumda düzen kalıcı olmaz.

10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 168

Soru 8: Eski Türk toplumlarında devletin kökenini doğal devlet ve yapay devlet yaklaşımlarından hangisi ile açıklamak mümkündür? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Cevap: Eski Türk toplumlarında devletin kökeni doğal devlet yaklaşımı ile açıklanabilir. Çünkü devlet, insanların zorunlu ihtiyaçları doğrultusunda kendiliğinden gelişen toplumsal birliklerin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Aileden boylara, boylardan budunlara uzanan yapı, devletin bilinçli bir sözleşmeden değil, toplumsal yaşamın gerekliliğinden doğduğunu göstermektedir.

Soru 9: Eski Türk kağanları, iktidarlarının meşruiyetini nasıl sağlamışlardır?

Cevap: Eski Türk kağanları iktidarlarının meşruiyetini kut inancı, başarı ve halkın rızası ile sağlamışlardır. Kağanın Tanrı tarafından görevlendirildiğine inanılırken, bu kutsal yetkinin ancak adaletli yönetim ve halkın refahını sağlama ile korunabileceği düşünülmüştür. Başarısız kağanlar halk desteğini kaybederek iktidardan uzaklaştırılabilmiştir.

Soru 10: Eski Türk devletlerinde toy meclislerinin varlığı, devletin yapay bir kurum olduğunu savunan düşünürlerden hangilerinin görüşleri ile ilişkilendirilebilir? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Cevap: Toy meclislerinin varlığı, Locke ve Rousseau gibi devletin insan iradesiyle oluşturulduğunu savunan düşünürlerin görüşleriyle ilişkilendirilebilir. Bu düşünürlere göre devlet, bireylerin ortak kararlarıyla şekillenir. Toy meclislerinde halkın ve yöneticilerin birlikte karar alması, devletin katılıma dayalı ve uzlaşmacı bir yapı taşıdığını göstermektedir.

Soru 11: Eski Türk devletlerindeki kut anlayışı, aşağıdaki yönetim biçimlerinden hangisiyle örtüşür?

A) Aristokrasi B) Demokrasi C) Monarşi D) Oligarşi E) Teokrasi

Cevap: E) Teokrasi

Gerekçe: Kut anlayışında yönetme yetkisinin ilahi bir kaynağa dayandırılması, bu yönetim biçiminin teokratik özellikler taşımasına neden olmaktadır.

10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 169

Soru 12: Eski Türk devletlerinde kağanın liderlik vasfını halkın desteğiyle kazanması, aşağıdaki filozoflardan hangisinin yönetim anlayışıyla örtüşür?

A) Aristoteles B) Epiküros C) J. J. Rousseau D) N. Machiavelli E) Platon

Cevap: C) J. J. Rousseau

Gerekçe: Rousseau, yönetimin meşruiyetinin halkın rızasına dayanması gerektiğini savunur. Eski Türklerde de kağan, yalnızca soylu olduğu için değil; başarılı, adil ve halk tarafından benimsenmiş olduğu sürece iktidarda kalabilmiştir. Bu yönüyle halk desteği, yönetimin temel dayanağıdır.

Soru 13: Sizce teokrasi, aristokrasi ve demokrasi anlayışlarından hangisi eski Türk devletlerinde iktidarın kaynağı ve meşruiyetiyle örtüşmektedir? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Cevap: Eski Türk devletlerinde iktidarın kaynağı ve meşruiyeti teokrasi anlayışıyla daha çok örtüşmektedir. Çünkü kağanın, yönetme yetkisini Gök Tanrı’dan aldığı “kut” ile elde ettiğine inanılırdı. Ancak kağanın başarısız olması hâlinde görevden uzaklaştırılabilmesi, bu anlayışın halk iradesiyle dengelendiğini de göstermektedir.

Soru 14: Birinci uzmanın savunduğu görüşün güçlü ve zayıf yönleri nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: Birinci uzmanın görüşünün güçlü yönü, bireysel özgürlükleri merkeze alarak insan haklarını korumayı amaçlamasıdır. Zayıf yönü ise özgürlüğün tek başına ele alınması durumunda toplumsal eşitsizliklerin artmasına ve sosyal adaletin zedelenmesine yol açabilmesidir.

Soru 15: İkinci uzmanın eşitlik vurgusu, hangi felsefi yaklaşımla ilişkilendirilebilir?

Cevap: İkinci uzmanın eşitlik vurgusu, eşitlik temelli yaklaşım olan sosyalizm ile ilişkilendirilebilir. Bu yaklaşım, bireyler arasında ekonomik ve sosyal eşitlik sağlanmadan gerçek bir özgürlükten söz edilemeyeceğini savunur.

Soru 16: Üçüncü uzman, savunduğu görüşü desteklemek için başka hangi argümanlar öne sürebilir?

Cevap: Üçüncü uzman, adaletin toplumsal barışın temel şartı olduğunu savunabilir. Adaletin olmadığı toplumlarda hak ihlalleri, güvensizlik ve çatışmalar artar. Bu nedenle adalet sağlanmadan ne özgürlük sürdürülebilir ne de eşitlik korunabilir.

Soru 17: Düzenin imkânı konusunda uzmanlardan hangisinin görüşlerini desteklersiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Cevap: Üçüncü uzmanın görüşlerini desteklerim. Çünkü adalet, hem özgürlüğü hem de eşitliği dengeleyen temel ilkedir. Adaletin sağlandığı bir toplumda bireyler kendilerini güvende hisseder ve toplumsal düzen kalıcı hâle gelir.