Toplu ve dağınık yerleşmenin farkları nelerdir?
Yayınlanma:
Toplu ve dağınık yerleşmeler, evlerin birbirine uzaklığı bakımından farklılaşır. Su kaynaklarının, arazinin ve tarım alanlarının yerleşme dokusuna etkisi ile Karadeniz örneği.
Toplu ve dağınık yerleşme arasındaki farklar nelerdir?
Kısa Cevap: Toplu yerleşmelerde evler bir arada ve birbirine yakın bulunur. Dağınık yerleşmelerde ise evler arazi üzerinde birbirinden uzak konumlanır. Bu farklılıkta yer şekilleri, su kaynakları, tarım alanlarının dağılışı ve insanların geçim faaliyetleri etkilidir.
Toplu yerleşme nedir?
Konutların birbirine yakın konumlandığı yerleşme dokusuna toplu yerleşme denir. Evler bir su kaynağı, meydan veya ortak kullanım alanı çevresinde toplanabilir. Tarım arazileri ise yerleşmenin dışında ve çevresinde bulunabilir.
Türkiye’de İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’nun birçok kırsal alanında toplu yerleşme örnekleri görülür. Su kaynaklarının belirli noktalarda bulunması bu dokunun oluşmasını destekleyen etkenlerden biridir.
Dağınık yerleşme nedir?
Evlerin veya küçük ev gruplarının birbirinden uzak olduğu yerleşme dokusuna dağınık yerleşme denir. Konutlar ailelerin kullandığı tarım arazilerine yakın kurulabilir. Engebeli arazi ve tarım alanlarının parçalı olması bu dağılışı etkileyebilir.
Toplu ve dağınık yerleşmenin karşılaştırılması
| Özellik | Toplu yerleşme | Dağınık yerleşme |
|---|---|---|
| Evler arasındaki mesafe | Azdır. | Fazladır. |
| Yerleşme görünümü | Konutlar bir arada bulunur. | Konutlar araziye yayılmıştır. |
| Tarım arazileriyle ilişki | Tarlalar konut kümesinin çevresinde yer alabilir. | Evler ayrı tarım parsellerinin yakınında bulunabilir. |
| Ortak hizmetlere erişim | Kısa mesafeler erişimi kolaylaştırabilir. | Uzaklık ve arazi koşulları erişimi güçleştirebilir. |
| Altyapı | Daha kısa hatlarla hizmet sunulabilir. | Uzun hatlar ve yollar maliyeti artırabilir. |
11. Sınıf MEB Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 103-109 Cevapları
Karadeniz’de evler neden dağınıktır?
Doğu Karadeniz’in bazı kırsal kesimlerinde dik yamaçlar ve parçalı tarım alanları nedeniyle evler birbirinden uzak kurulmuştur. Su kaynaklarının farklı yerlerde bulunabilmesi de insanların tek bir noktada toplanmadan yaşamasını kolaylaştırır. Bununla birlikte bölgenin tamamı aynı yerleşme dokusuna sahip değildir.
Evlerin uzak olması günlük yaşamı nasıl etkiler?
Örnek Cevap: Konutların uzak olması insanların görüşmek ve ortak hizmetlerden yararlanmak için daha fazla yol gitmesine neden olabilir. Komşu ziyaretleri, okula ulaşım ve alışveriş daha fazla zaman alabilir.
Bir yerleşmenin toplu veya dağınık olduğu nasıl anlaşılır?
Öncelikle evlerin birbirine yakınlığına ve arazi üzerindeki dağılışına bakılır. Evler bir merkez çevresinde yakın konumlanıyorsa toplu, aralarında belirgin mesafeler bulunuyorsa dağınık yerleşmeden söz edilir. Yalnızca arazinin düz veya engebeli olması kesin karar vermek için yeterli değildir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer soru ve etkinliklere 11. Sınıf MEB Coğrafya Ders Kitabı Cevapları sayfasından ulaşabilirsiniz.
SORU & CEVAP
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.