Saydam, Yarı Saydam ve Opak Madde Örnekleri ve Özellikleri

Saydam, Yarı Saydam ve Opak Maddelere Örnekler Nelerdir?

Soru: Saydam, yarı saydam ve saydam olmayan maddelere örnek veriniz.

Kısa Cevap: Saydam maddelere şeffaf cam, temiz su ve hava; yarı saydam maddelere buzlu cam, yağlı kâğıt ve mat plastik; opak maddelere taş, tahta ve metal levha örnek verilebilir.

Bir malzemenin ışığı geçirip geçirmemesi, onun arkasını görmemizi etkiler. Bu nedenle maddeleri sınıflandırırken iki soruya cevap ararız: Işık geçiyor mu? Arkadaki cisim net görülebiliyor mu?

Saydam Madde Nedir?

Işığı büyük ölçüde geçiren ve arkasındaki cisimlerin net görülmesini sağlayan maddelere saydam madde denir. Pencerenin şeffaf camından dışarıyı görebilmemiz bu özelliğe örnektir.

Şeffaf cam: Arkasındaki cisimler net görülür.
Temiz ve sığ su: İçindeki veya arkasındaki cisimlerin görülmesini sağlar.
Temiz hava: Çevremizdeki cisimlerden gelen ışığın gözümüze ulaşmasına izin verir.
Şeffaf dosya: İçindeki yazıların okunmasını sağlar.
Renksiz gözlük camı: Işığı geçirir.

Yarı Saydam Madde Nedir?

Işığı kısmen geçirirken dağıtan, bu nedenle arkasındaki cisimlerin net görülmesini engelleyen maddeler yarı saydamdır. Bu maddelerin arkasında bir cisim olduğunu fark edebiliriz ancak ayrıntılarını seçemeyebiliriz.

Buzlu cam: Işığı geçirirken görüntüyü belirsizleştirir.
Yağlı kâğıt: Işığın bir bölümünü geçirir.
Mat plastik levha: Uygun türlerinde ışık geçer ancak arkası net görülmez.
İnce beyaz kumaş: Dokusu ve kalınlığına bağlı olarak ışığı kısmen geçirebilir.
Tül perde: Derslerde yarı saydam örneği olarak kullanılır; geçirgenliği dokusuna göre değişir.

Opak Madde Nedir?

Görünen ışığı geçirmeyen maddeler opak veya saydam olmayan madde olarak adlandırılır. Bu maddelerin doğrudan arkasında bulunan bir cismi göremeyiz.

Ahşap kapı
Beton duvar
Metal tepsi
Taş
Kalın karton
Kitap
Porselen tabak

Işık Geçirgenliğine Göre Örnekler Tablosu

Malzeme	Bulunduğu grup	Gerekçesi
Şeffaf pencere camı	Saydam	Arkasındaki görüntü nettir.
Şeffaf asetat	Saydam	Işığı geçirir; arkasındaki yazı okunabilir.
Buzlu cam	Yarı saydam	Işık geçer ancak görüntü net değildir.
Yağlı kâğıt	Yarı saydam	Işığı kısmen geçirir ve dağıtır.
Tahta levha	Opak	Işığı geçirmez.
Alüminyum folyo	Opak	Işığın içinden geçmesini engeller.

Maddeleri Sınıflandırırken Nelere Dikkat Edilir?

Her cam saydam, her plastik opak değildir. Şeffaf cam ile buzlu camın ışıkla etkileşimi farklıdır. Plastik malzemeler de üretim biçimine göre saydam, yarı saydam veya opak olabilir.

Ayrıca kalınlık ve yüzey kaplaması ışık geçirgenliğini değiştirebilir. Bu yüzden örnek verirken “cam” yerine “şeffaf cam”, “plastik” yerine “mat plastik levha” gibi daha açık ifadeler kullanmak doğru sınıflandırmayı kolaylaştırır.

Kısa Ödev Cevabı

Örnek cevap: Şeffaf cam, su ve hava saydamdır. Buzlu cam ve yağlı kâğıt yarı saydamdır. Tahta, taş ve metal levha opaktır. Bu maddelerin sınıflandırılmasında ışığı geçirme özellikleri dikkate alınır.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Konuyla ilgili diğer sorulara 5. Sınıf MEB Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları sayfasından ulaşabilirsiniz.