Ünsüz Türemesi Nedir? 20 Örnek ve Konu Anlatımı

Ünsüz türemesi nedir, nasıl olur? Türkçede bazı kelimeler ek aldığında veya başka bir kelimeyle birleştiğinde yeni bir ünsüz ortaya çıkar. Hissetmek, affetmek, zannetmek ve reddetmek gibi kelimelerde görülen bu ses olayını 20 örnek ve açıklamalarıyla öğrenebilirsiniz.

Ünsüz Türemesi Nedir?

Soru: Ünsüz türemesi nedir? Ünsüz türemesine 20 örnek veriniz. Kısa Cevap: Bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya başka bir kelimeyle birleştiğinde yeni bir ünsüz oluşmasına ünsüz türemesi denir. Örneğin his + etmek → hissetmek ve af + etmek → affetmek kelimelerinde ünsüz türemesi vardır. Detaylı Cevap: Ünsüz türemesinde kelimenin yapısına yeni bir ünsüz katılır. Bu ses olayı özellikle bazı alıntı kelimelerin ek alması veya yardımcı fiillerle birleşmesi sırasında görülür. His kelimesi etmek fiiliyle birleştiğinde hissetmek biçimini alır. Burada ikinci bir s ünsüzü ortaya çıkar. Benzer şekilde af + etmek → affetmek birleşmesinde ikinci bir f ünsüzü oluşur.

Ünsüz Türemesine 20 Örnek Kelime

Kelimenin İlk Hâli	Ünsüz Türemiş Hâli
His + etmek	Hissetmek
Af + etmek	Affetmek
Ret + etmek	Reddetmek
Zan + etmek	Zannetmek
Hal + etmek	Halletmek
Hak + ı	Hakkı
His + i	Hissi
Af + ı	Affı
Ret + i	Reddi
Zan + ı	Zannı
Sır + ı	Sırrı
Şık + ı	Şıkkı
Tıp + ı	Tıbbı
Zam + ı	Zammı
Şer + i	Şerri
Hat + ı	Hattı
Had + i	Haddi
Rab + i	Rabbi
Hal + olmak	Hallolmak
His + etmek + -ti	Hissetti

Ünsüz Türemesi Olan Örnek Cümleler

1. Arkadaşımın üzüntüsünü hemen hissettim.
2. Beni kıran arkadaşımı affettim.
3. Öğretmenimin yardımını reddetmedim.
4. Sorunun cevabını bildiğini zannediyordu.
5. Matematik sorusunu birlikte hallettik.
6. Herkesin hakkını korumalıyız.
7. Arkadaşımın bu konudaki hissini anladım.
8. Verdiğimiz sözün hakkını vermeliyiz.
9. Sorunun doğru şıkkını işaretledim.
10. Ürünlerin fiyatına zam mı yapıldı?

Not: Son cümlede geçen "zam" tek başına ünsüz türemesi içermez. Ünsüz türemesi için "zammı" gibi ek almış biçimine bakılmalıdır. Örneğin "Yapılan zammı öğrendik." cümlesinde türeme vardır.

Ünsüz Türemesi Nasıl Bulunur?

Önce kelimenin ek almamış veya birleşmemiş hâli bulunur. Ardından kelimenin yeni biçimiyle karşılaştırma yapılır.

His + etmek → hissetmek: s ünsüzü türemiştir.
Af + etmek → affetmek: f ünsüzü türemiştir.
Ret + etmek → reddetmek: d ünsüzü türemiştir.
Zan + etmek → zannetmek: n ünsüzü türemiştir.

Ünsüz Türemesi ile Kaynaştırma Harfi Aynı mıdır?

Hayır. Bu iki konu birbirinden farklıdır.

Ünsüz türemesi: His + etmek → hissetmek. Sözcüğün yapısına ikinci bir s ünsüzü katılmıştır.

Kaynaştırma harfi: Araba + a → arabaya. İki ünlü arasında y yardımcı ünsüzü kullanılmıştır.

Bu nedenle arabaya, masayı, annesi gibi kelimeler, hissetmek ve affetmek ile aynı tür ünsüz türemesine örnek gösterilmemelidir.

6. Sınıf Türkçe Ders Kitabında Ünsüz Türemesi

2026-2027 MEB 6. Sınıf Türkçe 1. Kitap'ın 151. sayfasındaki 5. Anlatalım etkinliğinde "his" ve "af" sözcükleriyle ünsüz türemesi üzerinde durulmaktadır.

Soru: His ve af kelimelerine etmek fiili getirildiğinde hangi ses olayı meydana gelir? Kısa Cevap: Ünsüz türemesi. Detaylı Cevap: His + etmek → hissetmek kelimesinde s, af + etmek → affetmek kelimesinde f ünsüzü türemiştir.

Ünsüz Türemesi Test Sorusu

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?

A) Sabah erkenden okula gittim.
B) Yeni bir defter satın aldım.
C) Arkadaşımdan özür diledim, o da beni affetti.
D) Bahçedeki ağaçları suladım.

Doğru Cevap: C. "Affetti" kelimesi af + etmek birleşmesinden oluşmuştur ve ikinci bir f ünsüzü türemiştir.

6. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI

Kitabın 151. sayfasındaki etkinlik ve diğer çalışmalar için 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ünsüz Türemesi Nedir? 20 Örnek Kelime ve Cümle