Pay ve Payda Nedir? Hangisi Üstte, Hangisi Altta Bulunur?

Pay ve Payda Nedir? Hangisi Üstte, Hangisi Altta Bulunur?

Soru: Bir kesirde pay ve payda nerede bulunur, neyi gösterir? Kısa Cevap: Pay üstte, payda altta bulunur. Bir bütünün eş parçalarını gösteren kesirde pay alınan parça sayısını, payda bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını belirtir. Detaylı Cevap: Örneğin bir kek 6 eş dilime ayrılıp bu dilimlerin 2’si alınırsa alınan miktar 2/6 ile gösterilir. Burada 2 pay, 6 paydadır. Pay bize kaç dilim alındığını, payda ise bütün kekin kaç eş dilime ayrıldığını söyler.

Pay ile Paydayı Ayırt Edelim

• Pay: Kesir çizgisinin üstündedir. Seçilen veya boyanan eş parçaların sayısını gösterir.
• Payda: Kesir çizgisinin altındadır. Bütünü oluşturan toplam eş parça sayısını gösterir.

Örnek: 3/7 kesrinde pay 3, payda 7’dir. Kesir “yedide üç” diye okunur.

Kesrin Payını ve Paydasını Bulalım

• 1/4: Pay 1, payda 4.
• 2/3: Pay 2, payda 3.
• 4/5: Pay 4, payda 5.
• 6/10: Pay 6, payda 10.

Çözümlü Soru-1

Soru: Bir şekil 9 eş parçaya bölünmüş ve 5 parçası boyanmıştır. Boyalı kısmı gösteren kesri yazınız. Kısa Cevap: 5/9. Pay 5, payda 9’dur. Çözüm: Boyanan 5 parça payı, bütünün toplam 9 eş parçası paydayı oluşturur. Kesir “dokuzda beş” şeklinde okunur.

Çözümlü Soru-2

Soru: 3/8 kesrini modellemek için bir bütünü kaç eş parçaya ayırmalı, kaç parçasını boyamalıyız? Kısa Cevap: 8 eş parçaya ayırmalı, 3 parçasını boyamalıyız. Çözüm: Payda olan 8’e göre bütün sekiz eş parçaya bölünür. Pay olan 3’e göre bu parçalardan üçü boyanır.

Paydayı Bulurken Hangi Parçalar Sayılır?

Boyalı ve boyasız bütün eş parçalar birlikte sayılır. Örneğin toplam 7 eş parçanın 4’ü boyalı, 3’ü boyasızsa boyalı kısmın kesri 4/7 olur. Payda, boyasız parça sayısı olan 3 değildir.

Kesir Nasıl Okunur?

Bu örneklerde önce paydadaki sayı, ardından paydaki sayı söylenir:

• 2/5: Beşte iki.
• 3/6: Altıda üç.
• 7/10: Onda yedi.

Unutmayalım: Bir bütünü bu şekilde kesirle göstermek için parçalar eş büyüklükte olmalıdır.

3. Sınıf MEB Matematik 1. Kitap Sayfa 97-107 Cevapları – Pay ve Payda Arasındaki İlişki