Kişileştirme Nedir, Nasıl Bulunur? Örnekleri ve Özellikleri

Kişileştirme Ne Demektir?

Soru: Kişileştirme nedir? Bir örnekle açıklayınız. Kısa Cevap: İnsanlara ait duygu, düşünce ve davranışların insan dışındaki varlıklara aktarılmasına kişileştirme denir. “Deniz, giden geminin ardından hüzünlendi.” cümlesinde denize hüzünlenme özelliği verilmiştir.

Kişileştirmenin Özellikleri Nelerdir?

Detaylı Cevap: Kişileştirme, anlatımı daha canlı ve etkileyici hâle getiren bir söz sanatıdır. Teşhis adıyla da bilinir. Bu anlatımda bir ağaç insan gibi özleyebilir, bir eşya sevinebilir veya bir bulut utanabilir.

Burada anlatılanlar gerçek bir olay olarak düşünülmez. Örneğin “Eski ev, çocukların neşeli seslerini özlüyordu.” sözünde evin gerçekten özlem duyması mümkün değildir; eve insan duygusu verilmiştir.

Kişileştirmeye Örnek Cümleler

“Gül, güzelliğiyle övünüyordu.” Güle insanlara özgü övünme davranışı verilmiştir.
“Sonbahar, sarı yapraklarla vedalaştı.” Sonbahar insan gibi vedalaşırken anlatılmıştır.
“Dağlar, birbirine eski günleri anlatıyordu.” Dağlara anılarını anlatma özelliği yüklenmiştir.
“Kırık oyuncak, bir köşede üzgün üzgün bekliyordu.” Oyuncağa üzülme duygusu verilmiştir.
“Ay, utancından bulutların arkasına saklandı.” Ayın saklanması utanma duygusuna bağlanmıştır.

Bir Cümlede Kişileştirme Nasıl Bulunur?

Önce cümlede hangi varlığın anlatıldığı belirlenir. Ardından bu varlığa insana özgü bir duygu, düşünce veya davranış verilip verilmediğine bakılır.

“Ağacın yaprakları döküldü.” Doğal bir olay anlatılmıştır; kişileştirme yoktur.
“Ağaç, dökülen yapraklarının ardından ağladı.” Ağaca insan gibi üzüntüyle ağlama özelliği verilmiştir; kişileştirme vardır.

Kişileştirme ve Konuşturma Aynı Şey midir?

Bu iki söz sanatı birbiriyle ilişkilidir. Kişileştirme, insan özelliği verme; konuşturma ise insan dışındaki varlığı insan gibi konuşturmadır.

“Kalem, unutulduğu için sahibine kırılmıştı.” cümlesinde kişileştirme vardır. “Kalem, ‘Beni neden unuttun?’ diye sordu.” cümlesinde ise konuşturma yapılmıştır. Konuşturulan varlık aynı zamanda kişileştirilmiş olur.