Karbon döngüsünün önemi nedir

Karbon döngüsünün önemi nedir

Karbon döngüsünün önemi nedir, karbon döngüsü nedir ve nasıl gerçekleşir, karbon döngüsü aşamaları, yararları ve zararları nelerdir bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz.

Karbon canlıların yapısındaki temel maddelerden biridir. Doğada genellikle karbondioksit şeklinde bulunur. Atmosferde karbondioksit, fotosentez için kullanılır. %1 civarında bulunmaktadır. Yeryüzünde karbon enerji yataklarında bulunmaktadır. Karbon, beslenme yoluyla canlılar vücudunda dolaşmaya başlar.

Karbon döngüsünde bitkilerle beslenen hayvanlar, etle ve bitkiyle beslenen insanlar sayesinde canlı vücudunda bulunur. Solunum yoluyla atmosfere karışır. Atmosferde çeşitli katmanlarda farklı reaksiyonlara neden olarak suya iner. Suda çeşitli formlarda bulunarak döngü oluşmasında etkili olur. canı ve doğa arasındaki en önemli döngülerden biri olarak karada, havada ve denizde bir takım faaliyetlerin ve canlılık olaylarının gerçekleşmesini sağlar. Karbon döngüsü canlılık için gereklidir.

Karbon atomlarının jeolojik, kimyasal, fiziksel ve farklı süreçler ile yeryüzü ile okyanuslar arasında dolaşmasına karbon döngüsü ismi verilmektedir. Canlıların temel bileşenleri karbon atomlarından oluşmuştur. Bu nedenle de karbon atomunun tüm yaşamın temel taşı olduğunu söylemek mümkündür.

Dünyamızda karbon en çok karbonsioksit olarak bulunmaktadır. Karbon döngüsü ise, atmosfer, litosfer, biyosfer, hidrosfer de gerçekleşir. Eğer döngü bozulmazsa karbon doğada denge halinde bulunmaktadır. Dünya üzerinde karbonun 4 adet temel kaynağı vardır. Bunlar;

Atmosfer; Atmosfer bir diğer adı ile hava küre de karbon, karbondioksit şeklinde bulunmaktadır.

Hidrosfer; Hidrosfer'in diğer adı su küredir. burada karbon, bikarbonat ve karbondioksit şeklinde bulunmaktadır.

Litosfer; Litosfer'in diğer bir adı taş küredir. Burada karbon, petrol, kömür ve doğal gaz olarak yer alır.

Biyosfer; Biyosfer'in diğer adı canlılar küresidir. Karbon canlı bünyesinde organik molekül şeklinde yer almaktadır.

Karbon döngüsü aşamaları, yararları ve zararları

Karbondioksitte bulunan karbon fotosentezin gerçekleşmesi açısından çok önemlidir. Karbondioksit günlük olarak ve mevsimlik olarak sıcaklıkların çok fazla düşmesine ya da yükselmesine engel olur.

Denizler ve atmosfer arasında bir karbon alış verişi vardır. Ancak bu alış veriş oldukça yavaş bir şekilde gerçekleşmektedir. Karalarda erozyon olduğu zaman organik ve inorganik maddeler yardımı ile denizlere karbon taşınmış olur.

Karadan erozyonla gelen ve kabuklu canlılarda ile deniz hayvanları aracılığı ile oluşturulmuş olan organik karbon, bikarbonat ve karbonat ile birlikte deniz tabanına çökerek burada tortullarda birikmektedir. Burada bulunan karbon neredeyse binlerce yıl karbon döngüsüne katılmadan durabilmektedir. Bu nedenle de deniz ve okyanuslarda karbon depolama gerçekleşmiş olur. Özellikle denizler karbon döngüsünün düzenlenmesinde oldukça önemli bir yere sahiptir.

 Havada bulunan karbondioksit besleyici tuz ve sular ile birlikte fotosentez işleminde kullanılmaktadır. Fotosentez sonucunda oksijen ile organik maddeler de açığa çıkmaktadır. Yeşil yapraklı bitkiler havada bulunan karbondioksiti alırlar ve bunu oksijen ile birlikte organik maddelere dönüştürürler. Bitkide bulunan karbon ise bitki ile beslenen canlılara oradan da besin zinciri yardımı ile diğer canlılara geçmektedir.

Solunum işlemi ise fotosentezin tam tersi niteliğindedir. Bu işlemde organik maddeler oksijen ile birlikte yakılmaktadır. Böylece atmosfere karbondioksit ile birlikte su verilir. Oksijensiz solunum yapan canlılar ise glikozu alkol ile karbondioksite çevirmektedir. Bu işleme de fermantasyon yani mayalanma ismi verilir. Bu şekilde elde edilen enerji metabolik işlemlerde kullanılmaktadır. Organik maddelerin parçalanması yolu ile ortaya çıkan serbest karbondioksit karbon döngüsüne tekrar katılmaktadır.

Sanayinin gelişmesi ile birlikte insanoğlu doğrudan havaya karbon göndermeye başlamıştır. bu da karbon döngüsünün değişmesine sebep olmuştur. Karbon döngüsünde meydana gelen en büyük etki ise fosil yakıtların yakılması ile birlikte atmosfere karbon gönderilmesi olayıdır.

Bunların dışından insan, okyanuslardaki karbon döngüsünü de doğrudan etkilemektedir. İklimlerin değişmesi ile birlikte okyanus ısısında artış görülmüş bu durum ekosistemdeki canlıları da olumsuz bir şekilde etkilemiştir.

Canlıların solunum gerçekleştirmesi, ölen canlıların çürümeye başlaması, orman yangınları, kireçtaşı kayalarının sürekli ayrışması ile karbondioksit miktarı da artmaktadır. Ayrıca yanar dağlar da karada bulunan en büyük karbon kaynakları arasında bulunmaktadır. 

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
82
214
48
22
146
11
37
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan, isimsiz ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Eğitim Sistem yapılan yorumlardan sorumlu değildir.