6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 128-138 Cevapları MEB 2026-2027

6. Sınıf MEB Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 128-138 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 3. Öğrenme Alanı Ortak Mirasımız kapsamında yer alan VII-XIII. Yüzyıllar Arasında İslam Medeniyetinin İnsanlığın Ortak Mirasına Katkıları konusuna aittir. Bu sayfalarda İslamiyet'in yayılışı, eğitim kurumları, kültürel miras eserleri, bilimsel çalışmalar ve tarihî yapıların korunmasıyla ilgili sorular cevaplandırılmaktadır.

6. Sınıf MEB Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 128-138 Cevapları

İslam medeniyeti tarih boyunca eğitime, bilgiye ve toplumsal dayanışmaya önem vermiştir. Dört Halife, Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde kurulan şehirler, medreseler, kütüphaneler ve bilim merkezleri sayesinde bilimsel ve kültürel çalışmalar gelişmiştir. Aşağıdaki cevaplarda bu gelişmelerin insanlığın ortak mirasına sağladığı katkılar açıklanmaktadır.

İçindekiler - Sayfalara Hızlı Geçiş

Sayfa 128 - İlim Öğrenmenin Önemi
Sayfa 129 - Kültürel Miras Eserleri
Sayfa 130 - Hicret Yolu
Sayfa 131 - İslamiyet'in Yayılması
Sayfa 132 - Mescid-i Nebevî ve Suffe
Sayfa 133 - Sağlık ve Toplumsal Haklar
Sayfa 134 - Dört Halife Dönemi
Sayfa 135 - Emevilerde Bilim ve Sanat
Sayfa 136 - Endülüs Kültürü
Sayfa 137 - Abbasilerin Bilimsel Çalışmaları
Sayfa 138 - Kültürel Mirası Koruma

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 128 Cevapları

Düşünelim - İslam'da Bilgi ve Eğitim

1. Soru: İslam'ın eğitime verdiği önemi anlatan aşağıdaki sözlerde boş bırakılan yerleri öğretmeninizin rehberliğinde tamamlayınız. Kısa Cevap:

1. İlim talep etmek her Müslümana farzdır.

2. Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?

3. İlim müminin yitik malıdır, onu nerede bulursa alır.

4. Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum.

Detaylı Cevap: Bu sözlerde ilim öğrenmenin, bilgili olmanın ve öğretmenlere saygı göstermenin önemi anlatılmaktadır. İnsanlar öğrendikleri bilgiler sayesinde doğru kararlar verebilir, kendilerini geliştirebilir ve topluma yararlı olabilir. İslam kültüründe bilginin öğrenilmesi kadar başkalarına öğretilmesi ve yararlı alanlarda kullanılması da önemsenmiştir.

Not: Kitapta tamamlatılan ifadeler, eğitimle ilgili yaygın sözlerdir. Bunların hepsi aynı nitelikte ve aynı derecede doğrulanmış dinî rivayetler değildir.

İlimle İlgili Söz ve Olay Örneği

2. Soru: Sizin de bu konuda bildiğiniz söz ve olaylar varsa arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek Kısa Cevap: Kur'an-ı Kerim'in ilk vahyinin okuma emriyle başlaması, eğitime verilen önemin örneklerinden biridir. Örnek Detaylı Cevap: Hz. Muhammed (sav), insanları bilgi öğrenmeye ve öğrendiklerini başkalarıyla paylaşmaya teşvik etmiştir. Ders kitabında anlatılan Bedir Savaşı sonrasında okuma yazma bilen bazı esirlerin Müslümanlara eğitim vermesi, bilginin toplumsal hayattaki değerini gösterir. Bu örnekten eğitim faaliyetlerinin toplumların gelişmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşabiliriz.

Önemli Tarihî Yapılar

Kurtuba Ulucamii: İspanya'daki tarihî İslam mimarisi eseri.

Müstansıriyye Medresesi: Bağdat'ta bulunan önemli eğitim yapısı.

Uluğ Bey Medresesi: Buhara'da bulunan tarihî medrese.

Uluğ Bey Rasathanesi: Semerkant'taki önemli astronomi merkezi.

Emeviyye Camii: Şam'ın önemli dinî ve mimari yapılarından biri.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 129 Cevapları

Keşfedelim - İslam Medeniyetine Ait Yapılar

1. Soru: Rüzgâr'ın fotoğrafladığı yerlerden hangileri İslam medeniyetine ait unsurlar arasındadır? İlgili yerleri işaretleyiniz. Kısa Cevap: Süleymaniye Camii, Zincirkıran Mehmet Bey Türbesi ve Murat Paşa Camii hat sanatı. Detaylı Cevap: Süleymaniye Camii İslam mimarisini, Zincirkıran Mehmet Bey Türbesi Türk-İslam kültüründeki türbe yapısını, Murat Paşa Camii'ndeki hat çalışması ise yazı sanatını temsil etmektedir. Aspendos Tiyatrosu ve Side Antik Kenti daha eski medeniyetlere ait oldukları için bu etkinlikte işaretlenmez.

Beş Görselin Doğru İşaretlenmesi

Görsel	Cevap
Süleymaniye Camii	✓
Aspendos Tiyatrosu	✗
Zincirkıran Mehmet Bey Türbesi	✓
Side Antik Kenti	✗
Murat Paşa Camii (Hat Sanatı)	✓

İslam Medeniyetinden Eğitim, Kültür, Sanat ve Mimari Örnekleri

2. Soru: İslam medeniyetine ait ortak kültürel miras kapsamındaki eğitim, kültür, sanat ve mimari alanındaki eserlere çevrenizden örnekler veriniz. Örnek Kısa Cevap: Eğitimde medreseler, kültürde vakıf eserleri, sanatta hat ve tezhip, mimaride cami ve türbeler örnek gösterilebilir.

Alan	Örnekler
Eğitim	Karatay Medresesi, tarihî medreseler ve eğitim kurumları.
Kültür	El yazması eserler, vakıf eserleri ve kültürel miras müzeleri.
Sanat	Hat levhaları, tezhip, çini ve geleneksel süsleme sanatları.
Mimari	Murat Paşa Camii, Yivli Minare, türbeler ve tarihî camiler.

Detaylı Cevap: İslam medeniyetinin kültürel mirasında eğitim kurumları ve medreseler önemli yer tutmaktadır. El yazması kitaplar, hat ve tezhip eserleri sanat ile kültür alanındaki gelişmeleri gösterir. Camiler, türbeler ve minareler de mimari örneklerdir. Öğrenci, bu örneklere yaşadığı ilde bulunan gerçek tarihî yapıları ekleyebilir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 130 Cevapları

Öğrenelim - Hicret Haritası

Soru: Verilen görsele göre Hz. Muhammed'in (sav) Mekke'den Medine'ye hicret ederken farklı bir yol kullanmasının sebepleri neler olabilir? Kısa Cevap: Takip edilmemek ve güvenli şekilde Medine'ye ulaşabilmek için farklı bir güzergâh kullanmış olabilir. Detaylı Cevap: Mekke'de Müslümanlara uygulanan baskılar nedeniyle hicretin güvenlik içinde gerçekleştirilmesi önem taşımaktaydı. Normal yolun dışına çıkılması, takip eden kişilerin güzergâhı tahmin etmesini zorlaştırmış olabilir. Bu durum, tehlikelere karşı önlem alma ve planlı hareket etme açısından değerlendirilebilir.

Hicret ve Hz. Muhammed Dönemindeki Gelişmeler

610: İlk vahiy.

622: Medine'ye hicret.

624: Bedir Savaşı.

625: Uhud Savaşı.

627: Hendek Savaşı.

628: Hudeybiye Antlaşması.

630: Mekke'nin Fethi.

632: Veda Haccı ve Hz. Muhammed'in (sav) vefatı.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 131 Cevapları

Harita Yorumu - İslamiyet'in Yayılması

1. Soru: Verilen haritaya göre İslamiyet geniş bir alana yayılmıştır. Bu durumun sonuçları neler olabilir? Kısa Cevap: Kültürel etkileşim, ticaret, bilimsel çalışmalar ve mimari faaliyetler gelişmiş olabilir. Detaylı Cevap: İslamiyet'in farklı coğrafyalara yayılmasıyla çeşitli toplumlar arasında sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkiler kurulmuştur. Yeni şehirlerde camiler, medreseler, kütüphaneler ve ticaret merkezleri ortaya çıkmıştır. Farklı toplumların bilimsel birikimleriyle kurulan ilişkiler, bilim ve kültür çalışmalarının zenginleşmesine yardımcı olmuştur.

Kütüphanelerin Yok Edilmesinin Sonuçları

2. Soru: Kitap ve kütüphanelerin yok edilmesi insanlığın ortak mirasını nasıl etkilemiştir? Kısa Cevap: Bilgilerin ve tarihî belgelerin kaybolmasına, bilimsel çalışmaların zarar görmesine ve kültürel mirasın eksilmesine neden olmuştur. Detaylı Cevap: Kütüphaneler, toplumların bilim, tarih, sanat ve edebiyat alanındaki birikimlerini korur. Bu kurumların zarar görmesi, geçmişte yazılan eserlerin kaybolmasına ve gelecek kuşakların önemli bilgilere ulaşamamasına yol açabilir. 1258 yılında Bağdat'ın işgal edilmesi sırasında kültürel kurumların zarar görmesi, ortak mirasın korunmasının neden gerekli olduğunu göstermektedir.

İslam Devletlerinin Dönemleri

Dört Halife Dönemi: 632-661.

Emeviler Dönemi: 661-750.

Abbasiler Dönemi: 750-1258.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 132 Cevapları

Öğrenelim - Mescid-i Nebevî'de Eğitim

132. sayfada Mescid-i Nebevî, suffe ve küttâb hakkında bilgi verilmiştir. Bu sayfada ayrı bir soru bulunmamaktadır.

Mescid-i Nebevî: Medine'de Müslümanların ibadet, eğitim ve toplumsal buluşma ihtiyaçlarına hizmet eden önemli yapıdır.

Suffe: Mescid-i Nebevî'nin bir bölümünde oluşturulan barınma ve eğitim alanıdır.

Küttâb: Çocuklara okuma yazma ve temel dinî eğitim verilen kurumdur.

Eğitime Verilen Önemi Gösteren Olay

Hz. Muhammed'in (sav), Bedir Savaşı'nda esir alınan okuma yazma bilen bazı kişilerin on Müslümana okuma yazma öğretmeleri karşılığında serbest bırakılmasını sağlaması, eğitime verilen önemin örneklerindendir.

Mescid-i Nebevî'nin Toplumsal Katkısı

Mescid-i Nebevî'nin yapımında ensar ve muhacirin birlikte çalışması, Müslümanlar arasında yardımlaşma, dayanışma ve birlik duygularının gelişmesine katkı sağlamıştır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 133 Cevapları

Sağlık Hizmetleri ve Tedavi

1. Soru: Bilgi kutusundaki ifadeleri Hz. Muhammed'in (sav) hangi sözleriyle ilişkilendirebilirsiniz? Kısa Cevap: "Tedavi olunuz." ve "Her hastalığın bir şifası vardır." anlamındaki sözleriyle ilişkilendirilebilir. Detaylı Cevap: Hz. Muhammed'in (sav) hastalıkların tedavisine önem verdiği ve insanların sağlıklarını koruyup gerektiğinde tedavi olmalarını öğütlediği anlatılmaktadır. Hendek Savaşı'nda yaralananların tedavisi için Mescid-i Nebevî'nin bahçesinde bir çadır kurulması, sağlık alanında yardımlaşma ve sorumluluk anlayışının örneğidir.

Medine Vesikası ve Veda Hutbesi

2. Soru: Hz. Muhammed'in (sav) uygulamaları İslam toplumlarına ne gibi mesajlar vermiş olabilir? Kısa Cevap: Adalet, eşitlik, yardımlaşma, hoşgörü, insan haklarına saygı ve toplumsal dayanışma. Detaylı Cevap: Medine Vesikası, Medine'de yaşayan farklı dinî ve toplumsal grupların haklarının belirlenmesi ve anlaşmazlıkların çözülmesi bakımından önemli görülmektedir. Veda Hutbesi ise insanların eşitliği ile can ve mal güvenliğinin korunması gibi konulara dikkat çekmiştir. Bu örnekler, insanların birbirlerinin haklarına saygı göstermesi ve barış içinde yaşaması gerektiğini düşündürmektedir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 134 Cevapları

Dört Halife Dönemindeki Uygulamaların Katkıları

Soru: Dört Halife Dönemi'ndeki uygulamalar İslam kültür ve medeniyetine hangi alanlarda katkıda bulunmuştur? Düşüncelerinizi açıklayınız. Kısa Cevap: Yönetim, hukuk, eğitim, dinî kültür, ekonomi ve şehirleşme alanlarında gelişmeler sağlanmıştır. Detaylı Cevap: Hz. Ebû Bekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim'in bir araya getirilmesi, Hz. Osman Dönemi'nde ise çoğaltılması dinî kültürün korunması açısından önemlidir. Hz. Ömer Dönemi'nde divan teşkilatı, beytülmal ve hicri takvim gibi uygulamalar geliştirilmiştir. Basra, Kûfe ve Fustat gibi şehirler kurulmuş; bu şehirlere yönetim ve adalet görevlileri atanmıştır. Hz. Ali'nin eğitime verdiği önem de bilimsel ve kültürel çalışmaların desteklenmesine katkı sağlamıştır.

Dört Halife Dönemi - Kısa Tablo

Gelişme	Katkı Alanı
Kur'an-ı Kerim'in bir araya getirilmesi ve çoğaltılması	Dinî kültür ve yazılı miras
Divan teşkilatı	Devlet yönetimi
Beytülmal	Ekonomi ve maliye
Hicri takvim	Takvim ve zaman düzeni
Yeni şehirlerin kurulması	Şehirleşme ve mimari
Eğitim çalışmalarının desteklenmesi	Bilim ve eğitim

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 135 Cevapları

Öğrenelim - Emeviler Döneminde Bilim, Eğitim ve Kitap Sanatları

Sayfa 135'te Emeviler Dönemi'nin bilimsel ve kültürel özellikleri açıklanmaktadır. Bu sayfada bağımsız bir yazılı soru bulunmamaktadır.

Emevilerin Bilimsel Çalışmaları

Emeviler Dönemi'nde matematik, astronomi, tıp, kimya ve felsefe alanlarında çalışmalar yapılmıştır. Farklı dillerdeki eserlerin Arapçaya çevrilmesi, bilimsel bilgilerin paylaşılmasına yardımcı olmuştur.

Para ve Yönetim Düzenlemeleri

Halife Abdülmelik Dönemi'nde bağımsız İslam paralarının bastırılması, ekonomik ve siyasi bütünleşmeyi desteklemiştir. Devlet yönetiminde Arapçanın resmî dil olarak kullanılması da bu dönemin önemli gelişmelerindendir.

Kitap Sanatları

Hat: Yazının güzel ve estetik biçimde yazılması.

Tezhip: Kitapların ve yazılı eserlerin süslenmesi.

Ciltçilik: Kitapların korunması ve kapaklarının hazırlanması.

Önemli: Kitap sanatları, bilginin korunmasını ve sanat anlayışının gelişmesini birlikte desteklemiştir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 136 Cevapları

Öğrenelim - Endülüs Emevilerinin Bilim ve Sanata Katkıları

136. sayfada Endülüs Emevilerinin eğitim, kültür, sanat ve mimari faaliyetleri anlatılmaktadır. Ayrı bir soru bulunmamaktadır.

Endülüs'te Bilim ve Tercüme

Endülüs'te kütüphaneler kurulmuş ve farklı dillerden bilimsel eserler tercüme edilmiştir. Bu çalışmalar sayesinde çeşitli toplumların bilgi birikimi bir araya gelmiş, bilimsel araştırmalar ve kültürel etkileşim gelişmiştir.

Kurtuba Ulucamii'nin Önemi

Kurtuba Ulucamii, Endülüs döneminin önemli mimari eserlerindendir. Bulunduğu tarihî alan 1984 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Bu yapı, İslam medeniyetinin mimari, süsleme ve sanat anlayışını gösteren tarihî eserlerden biridir.

Endülüs Medeniyetinin Ortak Mirasa Katkıları

Bilim: Bilimsel eserlerin incelenmesi ve tercüme edilmesi.

Eğitim: Kütüphanelerin ve öğrenme ortamlarının gelişmesi.

Kültür: Farklı toplumların bilgi ve geleneklerinin etkileşimi.

Sanat: Süsleme, el sanatları ve estetik çalışmalar.

Mimari: Kurtuba Ulucamii gibi tarihî yapıların inşası.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 137 Cevapları

Öğrenelim - Abbasiler Döneminde Bilimsel Gelişmeler

Bu sayfada Abbasiler Dönemi'nde bilimsel araştırmaların gelişmesi ve önemli bilim merkezlerinin kurulması anlatılmaktadır. Bağımsız bir soru bulunmamaktadır.

Beytülhikme

Beytülhikme, Bağdat'ta bilim insanlarının bir araya geldiği ve tercüme faaliyetlerinin yürütüldüğü önemli bir merkezdir. Burada matematik, astronomi, tıp, felsefe, geometri ve farklı bilim dallarında araştırmalar yapılmıştır.

Rasathaneler

Abbasiler Dönemi'nde Bağdat ve Şam'da rasathaneler kurulmuştur. Bu merkezlerde Güneş, Ay, gezegenler ve yıldızlar gözlemlenerek astronomi çalışmaları yapılmıştır.

İbn-i Sina'nın Tıp Çalışmaları

İbn-i Sina'nın Tıbbın Kanunu adlı eseri, farklı ülkelerde uzun süre tıp eğitimi için kullanılmıştır. Bu eser, bilimsel bilgilerin başka toplumlara aktarılmasına önemli bir örnektir.

Samerra Ulu Camii

Samerra Câmiu'l-Kebîr, Abbasiler Dönemi'nin önemli mimari eserlerindendir. Özellikle sarmal biçimli minaresi ile tanınmaktadır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 138 Cevapları

Başkadılık ve Günümüzdeki Adalet Kurumları

1. Soru: Abbasiler Dönemi'nde adalet işlerinden sorumlu olan başkadılık makamının yaptığı görevi günümüzde hangi kurum yapmaktadır? Kısa Cevap: Günümüzde yargı görevini bağımsız mahkemeler ve hâkimler yerine getirir. Adalet hizmetlerinin idari yönünde Adalet Bakanlığı görev almaktadır. Detaylı Cevap: Abbasilerde kâdı'l-kudât, adalet teşkilatında önemli bir makamdır. Günümüz Türkiye'sinde hukuki anlaşmazlıkların çözülmesi ve yargı kararlarının verilmesi bağımsız mahkemelerin görevidir. Adalet Bakanlığı adalet hizmetlerinin idari işlerini yürütür. Hâkimler ve Savcılar Kurulu ise hâkim ve savcılarla ilgili belirli görevleri yerine getirir. Bu nedenle başkadılık makamı günümüzdeki tek bir kurumla tamamen eşitlenemez.

İslam Medeniyetinin Bilim ve Kültüre Katkıları

2. Soru: Verilen yazılı, görsel ve dijital kaynaklara göre İslam medeniyeti, insanlığın ortak mirasına ne gibi katkılarda bulunmuştur? Kısa Cevap: Bilim, eğitim, tıp, matematik, astronomi, hukuk, sanat, kültür ve mimari alanlarında katkılar sağlamıştır. Detaylı Cevap: İslam medeniyetinde medreseler, kütüphaneler, rasathaneler ve bilim merkezleri kurulmuştur. Beytülhikme gibi merkezlerde farklı toplumların eserleri incelenmiş ve tercüme edilmiştir. İbn-i Sina'nın tıp çalışmaları bilim dünyasını etkilemiştir. Kurtuba Ulucamii ve Samerra Ulu Camii gibi yapılar da mimari mirasa katkıda bulunmuştur. Bütün bu gelişmeler insanlığın ortak bilgi ve kültür birikimini zenginleştirmiştir.

Kültürel Mirası Geleceğe Taşıma

3. Soru: Ortak mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında bireysel olarak neler yapabiliriz? Örnek Kısa Cevap: Tarihî yapılara zarar vermemeli, müzeleri ziyaret etmeli, kültürel değerlerimizi öğrenmeli ve koruma çalışmalarına destek olmalıyız. Örnek Detaylı Cevap: Kültürel mirası korumak için tarihî eserleri temiz tutmalı, üzerlerine yazı yazmamalı ve zarar veren davranışlardan kaçınmalıyız. Müzelerdeki eserler ve tarihî yapılar hakkında bilgi edinip arkadaşlarımıza anlatabiliriz. Ayrıca tarihî eserlerin korunmasını ve uzmanlar tarafından onarılmasını destekleyebiliriz. Böylece ortak mirasın gelecek nesillere ulaşmasına katkı sağlayabiliriz.

Habib-i Neccar Camii

Hatay'daki Habib-i Neccar Camii, ders kitabında kültürel mirasın korunmasına örnek olarak verilmiştir. Depremde zarar gören tarihî yapının aslına uygun biçimde yeniden yapılmasına yönelik çalışmalar, geçmişten kalan eserlerin korunmasının önemini göstermektedir.

İslam Medeniyeti - Kısa Konu Özeti

Hicret: 622'de Mekke'den Medine'ye gerçekleşen göç.

Mescid-i Nebevî: İbadet, eğitim ve dayanışma merkezi.

Suffe: Eğitim ve barınma alanı.

Küttâb: Temel eğitim verilen kurum.

Medine Vesikası: Toplumsal hakları ve birlikte yaşama kurallarını belirlemeye yönelik belge.

Dört Halife: Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali.

Beytülmal: Kamu gelirleriyle ilgili mali kurum.

Endülüs: Bilim, sanat ve kültürel etkileşimin geliştiği tarihî bölge.

Beytülhikme: Bağdat'taki bilim ve tercüme merkezi.

Rasathane: Astronomi gözlemlerinin yapıldığı merkez.

Ortak Miras: Bütün insanlığın korunmasında sorumluluk taşıdığı tarihî ve kültürel değerler.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

6. Sınıf MEB Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 128-138 Cevapları - İslam Medeniyetinin Ortak Mirası