6. Sınıf MEB Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 48-54 Cevapları 2026-2027

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 48-54 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvetin Etkisinde Hareket ünitesinde bulunan bileşke kuvvet etkinliklerini kapsamaktadır. Kuvvetlerin yönü, doğrultusu ve büyüklüğüyle ilgili çalışmaların cevapları, öğrencilerin konuyu anlayabilmesi için işlem basamaklarıyla hazırlanmıştır.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 48-54 Cevapları MEB Yayınları

Bu sayfalarda cisimlere uygulanan kuvvetlerin nasıl birleştiği ve hareketi nasıl etkilediği üzerinde durulmaktadır. Öğrenciler, kuvvetlerin yönlerini karşılaştırarak bileşke kuvveti hesaplamayı ve sonuçları uygun oklarla göstermeyi öğrenmektedir.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 48 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-1

Soru: Aşağıdaki görsellerde duran cisimlere etki eden F1 ve F2 kuvvetleri verilmiştir. Bu kuvvetlerin özelliklerini ve cisimlerin hangi yönde hareket edebileceğini ilgili alanlara yazınız. Kısa Cevap: Kovaya 2 N kuzey, oyuncak ayıya 4 N doğu yönünde kuvvet uygulanmaktadır.

Özellik	F1 Kuvveti	F2 Kuvveti
Yön	Kuzey	Doğu
Doğrultu	Kuzey-Güney	Doğu-Batı
Büyüklük	2 N	4 N
Hareket Yönü	Kuzey	Doğu

Detaylı Cevap: İlk görselde kuvvet yukarı, yani kuzey yönünde uygulanmıştır. İkinci görselde oyuncak ayıya sağa, yani doğuya doğru kuvvet uygulanmaktadır. Kuvvetin yönü ile doğrultusu farklı kavramlardır. Kuzey yönündeki kuvvetin doğrultusu kuzey-güney, doğu yönündeki kuvvetin doğrultusu doğu-batıdır.

Köprü İstasyonu

Soru: Kuvvetin cisimler üzerindeki etkisini gösterebileceğiniz bir örnek veriniz. Örneğinizde uygulanan kuvvetin yönü ve doğrultusu ile cismin hareketi arasında bağlantı kurunuz. Kısa Cevap: Duran bir topa batı yönünde vurduğumuzda top doğu-batı doğrultusunda, batı yönünde hareket etmeye başlayabilir. Detaylı Cevap: Bahçede duran bir futbol topuna batıya doğru kuvvet uyguladığımızı düşünelim. Top uyguladığımız kuvvetin yönünde harekete geçebilir. Burada kuvvetin yönü batı, doğrultusu ise doğu-batıdır. Topa uygulanan kuvvet artırılırsa topun başlangıçtaki hareketi de değişebilir.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 49 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-2

Soru: Aşağıdaki duran cisimlere uygulanan aynı doğrultudaki farklı kuvvetlerin örnek çizimleri verilmiştir. Örnekleri inceleyiniz. Uygulanan kuvvetlerin cisimlerin hareketine etkilerini yorumlayarak yazınız.

1. Görsel - Kamyon: 3 N ve 5 N kuvvetleri doğu yönünde uygulanmaktadır. Kısa Cevap: Kamyon doğu yönünde hareket etmeye başlayabilir. Çözüm: 3 + 5 = 8 N doğu. Detaylı Cevap: İki kuvvet de kamyonu doğuya doğru itmektedir. Aynı yöndeki kuvvetler birbirinin etkisini artırdığı için bileşke kuvvet 8 N olur.

2. Görsel - Çanta: Her biri 2 N büyüklüğündeki iki kuvvet kuzey yönündedir. Kısa Cevap: Çanta kuzey yönünde hareket etmeye başlayabilir. Çözüm: 2 + 2 = 4 N kuzey. Detaylı Cevap: Çantayı iki kişi aynı yönde yukarı kaldırmaktadır. Kuvvetler toplanır ve kuzey yönünde 4 N bileşke kuvvet oluşur.

3. Görsel - Alışveriş Arabası: Batı yönünde 3 N, doğu yönünde 5 N kuvvet uygulanmaktadır. Kısa Cevap: Alışveriş arabası doğu yönünde hareket etmeye başlayabilir. Çözüm: 5 - 3 = 2 N doğu. Detaylı Cevap: Kuvvetler birbirine zıt yönlüdür. Doğu yönündeki 5 N kuvvet daha büyük olduğu için arabanın bileşke kuvveti 2 N doğu yönünde olur.

4. Görsel - Basketbol Topu: Kuzey yönünde 3 N, güney yönünde 2 N kuvvet uygulanmaktadır. Kısa Cevap: Basketbol topu kuzey yönünde hareket etmeye başlayabilir. Çözüm: 3 - 2 = 1 N kuzey. Detaylı Cevap: Topa uygulanan kuvvetler zıt yönlüdür. Kuzey yönündeki kuvvet 1 N daha büyük olduğundan bileşke kuvvet kuzeye yönelir.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 50 Cevapları

Etkinlik İstasyonu-2

Bu etkinlikte öğrenciler bir masaya farklı yönlerde kuvvet uygulayarak kuvvetlerin birleşik etkilerini gözlemlemektedir. Altı farklı uygulama yapılmaktadır.

Örnek Gözlemler:

Durum	Gözlem ve Yorum
1. Durum	Bir kişinin doğuya uyguladığı kuvvet masayı doğuya hareket ettirebilir.
2. Durum	İki kişi doğuya kuvvet uyguladığında toplam kuvvet artar.
3. Durum	Zıt yönlü eşit kuvvetler birbirini dengeler.
4. Durum	İki kişi batıya kuvvet uyguladığında kuvvetler birleşir.
5. Durum	Batıya uygulanan itme ve çekme kuvvetleri birbirini destekler.
6. Durum	İki batı yönlü kuvvet, bir doğu yönlü kuvvetten büyük toplam etki oluşturur.

Açıklama: Bu etkinlikte arkadaşların eşit büyüklükte kuvvet uyguladığı kabul edilmektedir. Masanın gerçekten hareket edip etmemesi, sürtünmenin etkisine de bağlıdır.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 51 Cevapları

Etkinlik İstasyonu-2 - Değerlendirme

a. Soru: Masanın hareket etmesini sağlayan kuvvet etkisinin hangi durumlarda en fazla olduğunu nedeni ile yazınız. Kısa Cevap: 2, 4 ve 5. durumlarda. Detaylı Cevap: Bu üç durumda iki kişi masaya aynı yönde kuvvet uygulamaktadır. Eşit büyüklükteki kuvvetler toplandığı için bileşke kuvvetin büyüklüğü diğer durumlardan daha fazladır.

b. Soru: Üçüncü durumda masanın hareket durumunu diğer durumlarla kıyaslarsanız neler söyleyebilirsiniz? Kısa Cevap: Üçüncü durumda bileşke kuvvet sıfır olduğundan duran masa hareket etmez. Detaylı Cevap: İki arkadaş masaya zıt yönlerde ve eşit büyüklükte kuvvet uygulamaktadır. Kuvvetler birbirini dengeler. Bu nedenle bileşke kuvvet sıfır olur ve duran masanın hareket durumu değişmez.

c. Soru: Masa hangi durumlarda batı yönünde hareket eder? Kısa Cevap: 4, 5 ve 6. durumlarda. Detaylı Cevap: Dördüncü ve beşinci durumlarda iki kuvvetin yönü de batıdır. Altıncı durumda ise batıya uygulanan iki kuvvet, doğuya uygulanan bir kuvvetten daha büyük toplam etki oluşturur. Bu nedenle bileşke kuvvet batıya yönelir.

ç. Soru: İkinci durum için aşağıdaki yorum yapılmıştır. 3, 4, 5 ve 6. durumları da benzer şekilde değerlendiriniz. Kısa Cevap: Kuvvetlerin yönleri ve doğrultuları aşağıdaki gibidir.

Durum	1. Kuvvet	2. Kuvvet	3. Kuvvet
3. Durum - Yön	Doğu	Batı	-
3. Durum - Doğrultu	Doğu-Batı	Doğu-Batı	-
4. Durum - Yön	Batı	Batı	-
4. Durum - Doğrultu	Doğu-Batı	Doğu-Batı	-
5. Durum - Yön	Batı	Batı	-
5. Durum - Doğrultu	Doğu-Batı	Doğu-Batı	-
6. Durum - Yön	Batı	Batı	Doğu
6. Durum - Doğrultu	Doğu-Batı	Doğu-Batı	Doğu-Batı

Detaylı Cevap:

3. Durum: Zıt yönlü, eşit büyüklükteki kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır.
4. Durum: İki kuvvet de batı yönünde olduğundan toplanır.
5. Durum: Batı yönündeki itme ve çekme kuvvetlerinin büyüklükleri toplanır.
6. Durum: Batı yönündeki iki kuvvetin toplamından doğu yönündeki kuvvet çıkarılır. Bileşke kuvvet batıya yönelir.

d. Soru: Masaya uygulanan birden fazla kuvvetin etkisini tek bir kuvvetin yaptığını düşününüz. Bu kuvvet bileşke kuvvet (net kuvvet) olarak isimlendirilmektedir. Bu durumda bileşke kuvveti kendi cümleleriniz ile tanımlayınız. Kısa Cevap: Birden fazla kuvvetin toplam etkisini tek başına oluşturan kuvvete bileşke kuvvet denir. Detaylı Cevap: Bir cisme aynı anda etki eden kuvvetler, tek bir kuvvet gibi düşünülebilir. Bu kuvvetlerin toplam etkisini gösteren kuvvet, bileşke kuvvet veya net kuvvettir. Bileşke kuvvet R harfi ile gösterilir.

e. Soru: Bileşke kuvvetin yönü ve büyüklüğü nasıl bulunur? Etkinlikteki gözlemleriniz doğrultusunda açıklayınız. Kısa Cevap: Aynı yönlü kuvvetler toplanır. Zıt yönlü kuvvetlerde büyük kuvvetten küçük kuvvet çıkarılır. Detaylı Cevap: Kuvvetler aynı doğrultuda ve aynı yönde ise büyüklükleri toplanarak bileşke kuvvet bulunur. Kuvvetler zıt yönlü olduğunda aralarındaki fark alınır. Sonucun yönü daha büyük kuvvetin yönüdür. Eşit büyüklükteki zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 52 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-3

Soru: Aşağıda cisimlere etki eden kuvvetler verilmiştir. Bu cisimlere etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü yazınız. Kısa Cevap: 1. 6 N kuzey, 2. 9 N batı, 3. 2 N batı, 4. 3 N kuzey, 5. 1 N batı, 6. 3 N batı.

Görsel	İşlem	Bileşke Kuvvet
1. Çanta	3 + 1 + 2	6 N kuzey
2. Sandalye	4 + 5	9 N batı
3. Koltuk	4 - 2	2 N batı
4. Sepet	(2 + 2) - 1	3 N kuzey
5. Vazo	(2 + 4) - 5	1 N batı
6. Kutu	(4 + 1) - 2	3 N batı

Detaylı Cevap: Çanta ve sandalyede bütün kuvvetler aynı yöndedir, bu nedenle toplanır. Koltukta batı yönündeki 4 N kuvvetten doğu yönündeki 2 N çıkarılır. Sepette kuzey yönündeki toplam 4 N kuvvetten güney yönündeki 1 N çıkarılır. Vazoda batı yönündeki toplam 6 N kuvvetten doğu yönündeki 5 N çıkarılır. Kutuda ise batı yönündeki toplam 5 N kuvvetten doğu yönündeki 2 N çıkarılır.

Köprü İstasyonu

Örnek: Yolda kalan bir arabayı iki kişinin aynı yönde itmesi, bileşke kuvvete örnektir. Açıklama: İki kişi arabaya aynı yönde kuvvet uyguladığında kuvvetlerin büyüklükleri toplanır. Örneğin bir kişi 100 N, diğer kişi 150 N kuvvet uygularsa bileşke kuvvet 100 + 150 = 250 N olur.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 53 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-4

Soru: Aşağıda bir cisme etki eden farklı kuvvetler verilmiştir. Bu cisimlere etki eden bileşke kuvvetlerin özelliklerini belirleyip yazınız. Bileşke kuvvetleri çiziniz. Kısa Cevap: Bileşke kuvvetler sırasıyla 3 N doğu, 1 N batı, 1 N güney, 1 N batı, 4 N doğu ve 2 N kuzey yönündedir.

Görsel	İşlem	Büyüklük	Yön	Doğrultu
1	1 + 2	3 N	Doğu	Doğu-Batı
2	3 - 2	1 N	Batı	Doğu-Batı
3	2 - 1	1 N	Güney	Kuzey-Güney
4	4 - 3	1 N	Batı	Doğu-Batı
5	2 + 2	4 N	Doğu	Doğu-Batı
6	1 + 1	2 N	Kuzey	Kuzey-Güney

Çizim: Her kare 1 N olduğuna göre bileşke kuvvet okları aşağıdaki yön ve uzunluklarda çizilmelidir.

1. Görsel: Kutudan doğuya doğru 3 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 3 N →
2. Görsel: Kutudan batıya doğru 1 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 1 N ←
3. Görsel: Kutudan güneye doğru 1 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 1 N ↓
4. Görsel: Kutudan batıya doğru 1 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 1 N ←
5. Görsel: Kutudan doğuya doğru 4 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 4 N →
6. Görsel: Kutudan kuzeye doğru 2 kare uzunluğunda ok çizilir. R = 2 N ↑

Detaylı Cevap: Kuvvetlerin yönlerine bakılarak toplama veya çıkarma işlemi yapılır. Aynı yöndeki kuvvetler toplanırken zıt yönlü kuvvetlerde büyük kuvvetten küçük kuvvet çıkarılır. Bulunan bileşke kuvvet, cismin bulunduğu noktadan başlayarak uygun yöne çizilir. Okun uzunluğu kuvvetin büyüklüğü kadar kareyi kapsamalıdır.

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 54 Cevapları

Bileşke Kuvvetin Hesaplanması

Bu sayfada bileşke kuvvetin bulunması iki farklı örnekle anlatılmaktadır. Ayrı bir cevaplandırma etkinliği yoktur.

1. Örnek: K cismine doğu yönünde 3 N ve 4 N kuvvet uygulanmaktadır. Çözüm: R = 3 + 4 = 7 N doğu. Açıklama: Kuvvetler aynı yönde olduğundan toplanır. Bileşke kuvvet doğu yönünde ve 7 N büyüklüğündedir.

2. Örnek: L cismine batıya doğru 4 N, doğuya doğru 3 N kuvvet uygulanmaktadır. Çözüm: R = 4 - 3 = 1 N batı. Açıklama: Kuvvetler zıt yönlüdür. Büyük kuvvetten küçük kuvvet çıkarılır. Bileşke kuvvet, büyük kuvvetin yönü olan batıya yönelir.

Bileşke Kuvvet - Konu Özeti

Bir cisme uygulanan birden fazla kuvvetin oluşturduğu toplam etkiye bileşke kuvvet denir. Bileşke kuvvet R harfiyle gösterilir. Aynı doğrultuda ve aynı yönde uygulanan kuvvetler toplanır. Zıt yönlü kuvvetlerde ise kuvvetlerin büyüklükleri arasındaki fark alınır.

Bileşke kuvvet sıfır olduğunda kuvvetler dengelenmiştir. Duran bir cisim bu durumda durmaya devam eder. Bileşke kuvvet sıfırdan farklıysa kuvvetler dengelenmemiştir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Kitabın diğer sayfalarındaki etkinlik ve sorulara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.