11. Sınıf MEB Fizik Sayfa 111 Cevapları 2026-2027

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları, 42. Alıştırma bölümündeki çekiç atma sorusunun açıklamalı çözümünü içermektedir. Çalışmada önce düşey çembersel harekette kuvvetler, ardından tel koptuktan sonraki yatay atış incelenmektedir.

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları

Çözümlü Örneğin Devamı: Su Dolu Kova

Sayfanın başlangıcında önceki sayfadaki kova örneğinin cevabı yer almaktadır. Suyun tepe noktasında kovayla temasını sürdürebilmesi için yeterli merkezcil ivme oluşmalıdır. Sınır durumda v²/r = g ve vₘᵢₙ = √(gr) elde edilir. Bu hızın hesabında kütle sadeleşir.

42. Alıştırma: Çekiç Atma Düzeneği

Bir sporcu, 1,2 m uzunluğundaki tele bağlı 7 kg kütleli çelik topa düşey düzlemde düzgün çembersel hareket yaptırmaktadır. En fazla 400 N gerilmeye dayanabilen tel, top yerden 1,25 m yükseklikteki en alt noktadan geçerken kopmaktadır. Hesaplamalarda g = 10 m/s² alınır.

Çözümün temeli: Hareket düzgün çembersel olarak verildiği için sürat değişmez. Dolayısıyla kopmadan önce yörüngenin en üst ve en alt noktalarında mv²/r değeri aynıdır.

Soru a: Çelik top en tepe noktadan geçerken teldeki gerilme kuvvetinin büyüklüğünü hesaplayınız. Kısa Cevap: Teldeki gerilme kuvveti 260 N’dur. Çözüm: Topun ağırlığı 70 N bulunur. En alt noktada Talt − mg = mv²/r, en üst noktada Tüst + mg = mv²/r yazılır. İşlem: Sağ taraflar eşit olduğundan Tüst = Talt − 2mg olur. Tüst = 400 − 2 × 70 = 260 N hesaplanır.

Soru b: Çelik topun, telin koptuğu andaki hız büyüklüğünü hesaplayınız. Kısa Cevap: Topun sürati yaklaşık 7,52 m/s’dir. Çözüm: En alt noktada gerilmeden ağırlık çıkarılarak merkezcil kuvvet bulunur: Fₘ = 400 − 70 = 330 N. İşlem: v = √(Fₘr/m) bağıntısından v = √(330 × 1,2 / 7) = √(396/7) m/s ≈ 7,52 m/s elde edilir.

Soru c: Telin kopmasından kaç s sonra çelik top yere düşer ve yatay düzlemde kaç m yol alır? Kısa Cevap: Yere düşme süresi 0,5 saniye, yatayda alınan yol yaklaşık 3,76 metre olur. Çözüm: Tel en alt noktada koptuğundan topun ilk hızı yatay doğrultudadır. İlk düşey hız sıfır alınarak düşme süresi t = √(2h/g) bağıntısıyla hesaplanır. Süre: t = √(2 × 1,25 / 10) = √0,25 = 0,5 s. Yatay Uzaklık: Hava direnci ihmal edilirse yatay hız değişmez. x = vt = √(396/7) × 0,5 = √(99/7) m ≈ 3,76 m bulunur.

Dikkat: Merkezcil kuvvet ayrı bir kuvvet türü değildir; merkeze doğru net kuvveti ifade eder. Alt noktada ağırlık gerilmeye zıt, üst noktada ise gerilmeyle aynı yönde olduğu için iki noktadaki tel gerilmeleri farklıdır.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Kitabın diğer sayfalarındaki çalışmalara 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları sayfasından ulaşabilirsiniz.