11. Sınıf Meb Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 272-277 Cevapları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 272

8. Ünite Ölçme ve Değerlendirme

Soru: Aşağıda cümlelerde boş bırakılan yerlere kutucuklarda verilen kelimelerden cümlenin akışına göre uygun olanı yazınız.

Kısa Cevap: Boşluklara sırasıyla tanık gösterme, göndergesel, öznel, topluma dönük, Tahrib-i Harabat ifadeleri getirilir.

1. Eleştirilerde tartışma, örnekleme ve tanık gösterme yararlanır.
2. Eleştirilerde dilin göndergesel işlevinden yararlanılır.
3. Eleştirmenin tutumuna göre eleştiriler, nesnel ve öznel olmak üzere ikiye ayrılır.
4. Bir eserin toplumsal koşullara bağlı olarak incelenmesini savunan eleştiri türüne topluma dönük eleştiri denir.
5. Tanzimat Dönemi’nde Namık Kemal tarafından yazılan Tahrib-i Harabat, Türk edebiyatındaki önemli eleştirilerden biridir.

Soru: Kutucuklardan hangileri Tanzimat Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 13-17

Detaylı Cevap: Tanzimat Dönemi ile ilgili kutucuklar Beşir Fuat ve Ahmet Mithat isimlerinin bulunduğu kutucuklardır. Bu nedenle cevap 13-17 olur.

Soru: Kutucuklardan hangileri Servetifünun Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 2-6-19

Detaylı Cevap: Servetifünun Dönemi ile Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Şuayb ve Dekadanlar ilişkilidir. Bu yüzden cevap 2-6-19 şeklindedir.

Soru: Kutucuklardan hangileri Millî Edebiyat Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 12-16

Detaylı Cevap: Millî Edebiyat Dönemi’nde eleştiriyle ilişkili isimler arasında Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem vardır. Bu nedenle doğru cevap 12-16 olur.

Soru: Kutucuklardan hangileri Cumhuriyet Dönemi’yle ilgilidir?

Kısa Cevap: 3-7-14-15

Detaylı Cevap: Cumhuriyet Dönemi eleştirisiyle ilişkili kutucuklar Orhan Burian, Nurullah Ataç, Berna Moran ve Hüseyin Cöntürk isimlerini içerir. Bu nedenle cevap 3-7-14-15 şeklindedir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 273

Eşleştirme

Soru: Aşağıda Romen rakamlarıyla verilen eleştiri türündeki eserleri, harflerle verilen yazarlarla eşleştiriniz.

Kısa Cevap: Eşleştirme sırasıyla F, B, D, Ç, A, E şeklindedir.

Detaylı Cevap:

I. Kavgalarım - F. Hüseyin Cahit Yalçın

II. Eleştiri Günlüğü - B. Fethi Naci

III. Karalama Defteri - D. Nurullah Ataç

IV. Takib - Ç. Namık Kemal

V. Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış - A. Berna Moran

VI. Zemzeme - E. Recaizade Mahmut Ekrem

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Aşağıdakilerden hangisi eleştiri türünün özelliklerinden biri değildir?

Kısa Cevap: B) Öyküleyici anlatıma yer verilir.

Detaylı Cevap: Eleştiri türünde amaç bir olay anlatmak değil, bir eseri ya da sanat ürününü değerlendirmektir. Bu nedenle eleştiride açık, sade, nesnel ve kanıta dayalı bir anlatım beklenir. Öyküleyici anlatım eleştirinin temel özelliği değildir.

Soru: Boş bırakılan yerlere hangisi getirilmelidir?

Kısa Cevap: C) Tenkit-münekkit

Detaylı Cevap: Sanat veya düşünce eserlerinin güçlü ve zayıf yönlerini inceleyen yazı türüne tenkit denir. Bu tür yazıları yazan kişiye ise münekkit adı verilir.

Soru: Verilen parça hangi eleştiri türünün örneğidir?

Kısa Cevap: C) Öznel

Detaylı Cevap: Parçada yazar, Necip Fazıl Kısakürek’in anlatımını kendi kişisel beğenisi ve düşüncesiyle değerlendirir. “Gereksizce uzatıyor” gibi ifadeler yazarın kişisel yorumunu gösterdiği için parça öznel eleştiri örneğidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 274

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Numaralanmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

Kısa Cevap: E) V

Detaylı Cevap: V. cümlede anlatılan özellik, nesnel eleştiriye değil öznel eleştiriye aittir. Çünkü eserin eleştirmen üzerinde bıraktığı etkiyi merkeze almak kişisel bir değerlendirmedir.

Soru: Numaralandırılmış soruları soran eleştirmen hangi eleştiri yönteminden yararlanmıştır?

Kısa Cevap: D) Sanatçıya yönelik

Detaylı Cevap: Sorularda şairin veya yazarın hayatı, sanat dönemleri, çevresi, ailesi ve yaşanmışlıkları ele alınmaktadır. Bu nedenle eleştirmen sanatçıya yönelik eleştiri yönteminden yararlanmıştır.

Soru: Paragrafta hangi anlatım biçiminden yararlanılmıştır?

Kısa Cevap: A) Açıklama

Detaylı Cevap: Paragrafta Nurullah Ataç’ın eleştirmenliği ve edebiyattaki yeri hakkında bilgi verilmiştir. Amaç okuyucuyu bilgilendirmek olduğu için kullanılan anlatım biçimi açıklamadır.

Soru: Verilen yazarlardan birine ait olmayan eleştiri eseri hangisidir?

Kısa Cevap: D) Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış

Detaylı Cevap: Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış, Berna Moran’a aittir. Berna Moran ise Servetifünun Dönemi yazarı değil, Cumhuriyet Dönemi eleştirmenidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 275

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Aşağıdakilerden hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?

Kısa Cevap: E) Hayatının büyük bir kısmını bilime adamıştı.

Detaylı Cevap: E seçeneğinde anlam, sözcük kullanımı ve cümle yapısı bakımından bir bozukluk yoktur. Diğer seçeneklerde gereksiz sözcük ya da yanlış ifade kullanımı vardır.

Soru: Hangi cümlede sıralama ve mantık hatasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: D) Tatilden döndüğümüzde evdeki tüm eşyaları çalınmış olarak bulduk.

Detaylı Cevap: Bu cümlede mantık hatası vardır. Çünkü kişiler eşyaları “çalınmış olarak” bulamaz; eşyaların yerinde olmadığını veya evin soyulduğunu fark ederler. Bu nedenle cümle anlatım bakımından bozuktur.

Soru: Hangi cümlede aynı anlama gelen sözlerin bir arada kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: B seçeneğinde “nesli tükenmekte olan” ve “soylarının sonu gelen” ifadeleri aynı anlama gelir. Bu iki ifadenin birlikte kullanılması gereksiz tekrara yol açmıştır.

Soru: Hangi cümlede kişi uyumsuzluğundan kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: “Bir ben bir de o yaşlı adam kalmıştı.” cümlesinde özne birinci ve üçüncü tekil kişiden oluşur. Bu durumda yüklem kalmıştık olmalıdır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 276

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: Cümlede altı çizili kelimelerin hangisi gereksiz kullanılmıştır?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: “Başını havaya kaldırdı” ifadesinde havaya kelimesi gereksizdir. Çünkü başını kaldırmak zaten yukarı doğru bir hareketi anlatır.

Soru: Parçadaki yay ayraçlara sırasıyla hangileri getirilmelidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Parçadaki anlam akışına göre ayraçlara sırasıyla nokta, üç nokta, virgül, üç nokta, noktalı virgül getirilmelidir.

Soru: Hangi cümlede yazım yanlışı vardır?

Kısa Cevap: E

Detaylı Cevap: E seçeneğinde çamfıstığı kelimesi yanlış yazılmıştır. Doğru yazımı çam fıstığı şeklindedir.

Soru: Parçadaki yay ayraçlara sırasıyla hangileri getirilmelidir?

Kısa Cevap: C

Detaylı Cevap: Parçada ilk iki cümle soru anlamı taşıdığı için soru işareti alır. Devamında açıklama yapılacağı için iki nokta, ara sözden sonra virgül, son cümlede ise nokta kullanılır.

Soru: Parçadaki altı çizili kelimelerden hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Kısa Cevap: B

Detaylı Cevap: İzlemekdeydi kelimesi yanlış yazılmıştır. Doğru yazımı izlemekteydi şeklindedir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 277

Metne Göre Cevaplama

Soru: “Uzam” kelimesinin anlamını cümlenin bağlamına göre bulunuz.

Kısa Cevap: Uzam, metinde anıların geçtiği yer, alan veya mekân anlamında kullanılmıştır.

Detaylı Cevap: Cümlede “anılar uzamı” ifadesi, anıların zihinde canlandığı çevreyi anlatır. Bu nedenle kelime burada fiziksel bir mekândan çok, hatıraların oluştuğu zihinsel ve duyusal alan anlamına gelir.

Soru: Metin ile metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Kısa Cevap: Metnin konusu şiirdeki koku ve anı ilişkisi, amacı bu ilişkiyi açıklamak, hedef kitlesi ise edebiyatla ilgilenen okurlardır.

Detaylı Cevap: Metin, bir şiirde geçen “keskin bir kömür kokusu” ifadesinden hareketle anıların nasıl canlandığını açıklar. Amaç, şiirin anlam dünyasını ve anımsama sürecini okuyucuya göstermektir.

Bu nedenle metnin hedef kitlesi, şiir çözümlemesine ve edebî eleştiriye ilgi duyan kişilerdir. Konu, amaç ve hedef kitle birbiriyle uyumludur; çünkü metin okuyucunun şiiri daha bilinçli anlamasını sağlar.

Soru: Metnin üslup özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Metnin üslubu açıklayıcı, çözümleyici, yorumlayıcı ve düşünce ağırlıklıdır.

Detaylı Cevap: Yazar, şiirdeki bir ayrıntıdan yola çıkarak koku, anı ve geçmiş zaman ilişkisini yorumlar. Metinde anı, koku, uzam, bilinç yüzeyi ve geçmiş zaman gibi kavramlar kullanılır.

Bu kavramlar metne çözümleyici bir özellik kazandırır. Yazarın dili açık olmakla birlikte edebî inceleme niteliği taşır. Bu nedenle metnin üslubu bilgilendirici, yorumlayıcı ve eleştirel olarak değerlendirilebilir.

Soru: Metindeki bilgi, tespit ve yorumları; geçerlilik, kanıt, tutarlılık ve doğruluk açısından değerlendiriniz.

Kısa Cevap: Metindeki yorumlar metne dayalı, geçerli, tutarlı ve kanıtlanabilir niteliktedir.

Detaylı Cevap: Yazar, yorumlarını şiirde geçen “keskin bir kömür kokusu” ifadesine dayandırır. Kokunun anıları harekete geçirmesi ve geçmiş zamanı canlandırması metindeki temel düşüncedir. Bu yorum, şiirdeki ifadelerle desteklendiği için geçerlidir.

Ayrıca metinde düşünceler birbiriyle uyumludur. Koku, anı, duman, geçmiş zaman ve mekân ilişkisi düzenli biçimde açıklanmıştır. Bu nedenle metindeki bilgi ve yorumlar tutarlı, doğru ve metnin içeriğiyle bağlantılıdır.