10. Sınıf Meb Kimya Ders Kitabı Sayfa 162-163 Cevapları

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 162–163 | Kontrol Noktası

Bu sayfalarda maddelerin çözünürlüğü, sabunun temizleme mekanizması ve kâğıt kromatografisi konuları ele alınmaktadır.
Cevaplar, “benzer benzeri çözer” ilkesi temel alınarak açıklanmıştır.

Sayfa 162 – Kontrol Noktası Cevapları

1) Etanolün su ve yağlarla karışabilme nedeni nedir?

Cevap: Etanol, yapısında hem polar hem de apolar kısım bulundurduğu için iki tür maddeyle de karışabilir. Hidroksil (–OH) grubu sayesinde suyla, etil (–C₂H₅) grubu sayesinde yağlarla etkileşir. Bu özellik etanolü kozmetik, temizlik, ilaç ve dezenfektan endüstrilerinde avantajlı bir çözücü hâline getirir.

2) Toluen (C₇H₈) hangi maddeleri çözer?

Cevap: Toluen apolar bir çözücüdür. Bu nedenle apolar maddeleri çözer.

✔ Yağ (CₓHᵧ)
✔ Oktan (C₈H₁₈)

✖ Sodyum sülfat (Na₂SO₄)
✖ Sodyum klorür (NaCl)

3) Verilen maddelerin çözünürlükleri

a) Suda iyi çözünenler

1, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16

b) Karbon tetraklorürde (CCl₄) iyi çözünenler

2, 3, 5, 10

c) 1 numaralı molekülde (CH₃OH) iyi çözünenler

4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16

ç) 2 numaralı molekülde (C₆H₆) iyi çözünenler

3, 5, 10

4) Sabunun yapısı ve misel oluşumu

Cevap: Sabun molekülünün hidrofilik baş kısmı suya, hidrofobik kuyruk kısmı ise yağa tutunur. Bu sayede yağ damlacıkları çevrelenerek misel adı verilen yapılar oluşturulur ve kir suyla birlikte ortamdan uzaklaştırılır.

Sayfa 163 – Kontrol Noktası Cevapları

a) Sabun yağ lekesini nasıl çıkarır?

Cevap: Sabunun apolar kuyruğu yağla, polar başı suyla etkileşir. Yağ damlacıkları sabun tarafından çevrelenir, küçük parçalar hâline getirilir ve suya dağılır. Bu olaya miselleşme denir ve leke bu şekilde temizlenir.

b) Sabun, su ve yağ karıştırılırsa ne olur?

Cevap: Sabun, su ile yağı bir arada tutar. Yağ, miseller içinde suya dağılır ve karışım homojen hâle gelir. Böylece temizlik gerçekleşir.

5) Kâğıt kromatografisi

a) Mürekkep analizi için hangi çözücüler seçilmelidir?

Cevap: Mürekkep bileşenleri hem polar hem apolar özellik gösterdiğinden etanol gibi ara polar çözücüler veya aseton–hekzan karışımları tercih edilir. Bu çözücüler pigmentlerin farklı hızlarla ilerlemesini sağlar.

b) Neden tek başına su kullanılmaz?

Cevap: Su yalnızca polar maddeleri çözer. Apolar veya az polar pigmentleri yeterince taşıyamadığı için ayrıştırma verimi düşer.