10. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 28-30 Cevapları

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28-30 Cevapları, şiirde dilin nasıl kullanıldığını anlamaya ve öğrencilerin öğrendikleri dil bilgisi unsurlarını kendi şiirlerinde uygulamalarına yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Koşuğun anlatımı incelendikten sonra isim, sıfat ve tamlamalar belirlenmekte; son aşamada dört değer için özgün dörtlükler oluşturulmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları

Sıra Sizde

1. a) Soru: Koşuğun dil ve anlatım özellikleriyle ilgili verilen özellikleri değerlendiriniz. Kısa Cevap:

Özellik	Değerlendirme
Niteleyici kelimelere yer verilmiştir.	✔ Doğru
Mecazlı bir anlatım söz konusudur.	✔ Doğru. Şiirde yer yer benzetmeli ve mecazlı söyleyişler vardır.
Kelimeler genellikle gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.	✔ Doğru. Anlatımın büyük bölümü somut doğa gözlemlerine dayanır.
Türkçe olmayan kelimelere çokça yer verilmiştir.	Yanlış. Türkçe söz varlığı ağırlıktadır.
Deyim ve atasözleriyle zenginleştirilmiştir.	Yanlış. Deyim ve atasözü kullanımı belirgin değildir.
Ezgili, ahenkli bir dil kullanılmıştır.	✔ Doğru
Sembol ve çağrışımlarla zenginleştirilmiştir.	Yanlış. Sembollerden çok doğrudan ve somut anlatım ön plandadır.
Zıtlıklar üzerine kurulu bir anlatım vardır.	Yanlış. Baharın gelişi ve tabiatın canlanması anlatılır.
Az sözle çok anlam ifade etmek amaçlanmıştır.	✔ Doğru
Benzetmeye dayalı edebî sanatlar yoğun şekilde kullanılmıştır.	Yanlış. Benzetmeler vardır ancak yoğun değildir.
Sade bir dil kullanılmıştır.	✔ Doğru

1. b) Soru: Koşuğun ezgi ve ahenginin şiirde tespit ettiğiniz dil ve anlatım özelliklerine olan etkisi ve katkısıyla ilgili düşüncelerinizi yazınız. Örnek Cevap: Ezgi ve ahenk şiiri akıcı, etkileyici ve akılda kalıcı hâle getirmiştir. Ses tekrarları ve ritim, doğadaki hareketliliğin daha canlı hissedilmesini sağlamıştır.

2. a) Soru: Koşuğun dil ve anlatım özelliklerinden hareketle söyleyicinin üslup seçimi hakkındaki görüşlerinizi yazınız. Örnek Cevap: Söyleyici gözleme dayalı, yalın, canlı ve ritmik bir anlatım kullanmıştır. Böylece baharın gelişi ve doğadaki değişimler kolayca canlandırılabilmektedir.

2. b) Soru: Söyleyicinin böyle bir üslup seçmesinin sebepleri neler olabilir? Örnek Cevap: Koşuğun sözlü kültürde ve topluluk önünde söylenmesi, sade ve akılda kalıcı bir anlatımın tercih edilmesinde etkili olmuş olabilir.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları

Dilimizin İncelikleri

1. Soru: Tahlil ettiğiniz koşuktan ve Lisan adlı şiirden alınan aşağıdaki parçalardan tabloda istenen kelime ve kelime grubu çeşitlerini bularak ilgili alana yazınız. Kısa Cevap:

Tür	Örnekler
İsim	yağmur, bulut, kar, dağ, su, kayık, söz, fikir, halk
Sıfat	ak, mavi, açık, müteradif, yeni
İsim tamlaması	dağların suyu, halkın yolları
Sıfat tamlaması	ak tor, mavi bulutlar, açık söz, müteradif sözler, yeni sözler

2. Soru: İsim ve sıfatların, bunlarla kurulan tamlamaların metnin içeriğine, dil ve anlatımına katkısıyla ilgili görüşlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek Cevap: İsimler varlıkları belirtirken sıfatlar onların özelliklerini daha belirgin hâle getirir. Tamlamalar da anlatımı ayrıntılandırarak şiirdeki görüntülerin zihinde daha kolay canlanmasını sağlar.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

Birlikte Öğrenelim – Hece Ölçüsüyle Şiir Yazma

Uygulama: Dört gruba ayrılarak tek dörtlükten oluşan bir şiir yazınız. Şiirinizde hece ölçüsü kullanınız ve grubunuza verilen dil bilgisi özelliklerine yer veriniz.

Aşağıdaki örnek dörtlüklerin tamamı 8'li hece ölçüsüyle hazırlanmıştır.

1. Grup – Merhamet

Soru: Şiirinizde özel ve soyut isimlere yer vererek “merhamet” temasını işleyiniz. Örnek Cevap:

İzmir'de bir umut doğar,
Şefkat gönülleri sarar,
Vicdan karanlığı aşar,
Merhamet dünyayı onar.

Özel isim: İzmir
Soyut isimler: umut, şefkat, vicdan, merhamet

2. Grup – Sevgi

Soru: Şiirinizde niteleme ve belirtme sıfatlarına yer vererek “sevgi” temasını işleyiniz. Örnek Cevap:

Bu güzel gün bize yeter,
Sıcak sözler sevgi eker,
Şu küçük kalpler birleşir,
Her güzel duygu yeşerir.

Niteleme sıfatları: güzel, sıcak, küçük
Belirtme sıfatları: bu, şu, her

3. Grup – Vatanseverlik

Soru: Şiirinizde isim ve sıfat tamlamalarına yer vererek “vatanseverlik” temasını işleyiniz. Örnek Cevap:

Vatan sevgisi içimde,
Al bayrak yüksek göklerde,
Yurdun sesi yüreğimde,
Güzel ülkem ellerimde.

İsim tamlamaları: vatan sevgisi, yurdun sesi
Sıfat tamlamaları: al bayrak, güzel ülkem

4. Grup – Özgürlük

Soru: Şiirinizde topluluk ismi ve zincirleme isim tamlamalarına yer vererek “özgürlük” temasını işleyiniz. Örnek Cevap:

Millet hür yarına bakar,
Gençlerin umudu akar,
Yurt çocuklarının sesi,
Özgür göklere yükselir.

Topluluk ismi: millet
Zincirleme isim tamlaması: yurt çocuklarının sesi

Kısa Not: Örnek dörtlüklerde hem 8'li hece ölçüsüne hem de her grup için istenen isim, sıfat ve tamlama türlerine dikkat edilmiştir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 28-30 Cevapları - Dilimizin İncelikleri