10. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 16-20 Cevapları

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 16-20 cevapları, Sözün Ezgisi temasındaki koşuk metni, söz varlığı ve Türkçenin geçmişten günümüze geçirdiği değişimlerle ilgili çalışmaları kapsamaktadır. Bu sayfalarda baharın doğaya etkisi, eski Türkçe kelimeler ve kelimelerdeki ses değişimleri üzerinde durulmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları

Okumayı Yönetebilme – Sıra Sizde

Soru: Okuyacağınız koşuğun içeriğine yönelik tahminlerde bulunmak için aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Örnek Cevap: Görsellerden hareketle koşukta kıştan bahara geçiş, doğanın canlanması, çiçekler ve hayvanlar üzerinde durulacağını tahmin ediyorum.

Soru: Sayfa 17-18’deki koşuğu göz gezdirerek okuyunuz ve metinde dikkatinizi çeken kelimelerin altını çiziniz. Örnek Cevap: Bulıt, yagmur, tag, buka, kayguk, yinçü, çeçek ve yaşıl kelimeleri günümüz Türkçesinden farklı yazıldığı için dikkatimi çekti.

Soru: İncelediğiniz görsellerden ve kelimelerden hareketle koşuğun içeriğine yönelik tahmininizi yazınız. Örnek Cevap: Koşukta baharın gelişiyle karların erimesi, yağmurun yağması, bitkilerin yeşermesi ve hayvanların hareketlenmesi anlatılabilir.

Soru: Koşuğa uygun bir okuma yöntemi belirleyiniz. Kısa Cevap: Koşuğu sesli ve ezgili okuyarak vurgu, tonlama ve ritme dikkat ederim.

Soru: Koşuğu okurken tahminlerinizin doğruluğunu değerlendiriniz. Örnek Cevap: Tahminlerim doğru çıktı. Koşukta baharın gelişi ve doğanın yeniden canlanması anlatılmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları

1. Okuma Metni – Koşuk

Kısa Cevap: Bu sayfada ayrıca cevaplandırılacak bir soru bulunmamaktadır. Koşuğun asıl metni ve günümüz Türkçesine aktarılmış biçimi okunmaktadır.

Kısa Not: Metinde rüzgâr, bulut, yağmur, kar, seller ve hayvanlar üzerinden doğadaki değişim ve baharın gelişi anlatılmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları

1. Okuma Metni – Koşuk Devamı

Kısa Cevap: Bu sayfada da ayrıca cevaplandırılacak bir soru bulunmamaktadır. Koşuk metni devam etmektedir.

Kısa Not: Yağmurun yağması, çiçeklerin açması, hayvanların yaylaya yönelmesi ve çevrenin renklenmesiyle baharın doğayı canlandırması anlatılmaktadır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları

Anlam Oluşturabilme – Söz Varlığımız

1. Soru: Aşağıdaki tabloya okuduğunuz koşuğun orijinal metninde anlamını bilmediğiniz kelime veya kelime gruplarını, bunların anlamlarına dair tahminlerinizi yazınız. Örnek Cevap: Metnin günümüz Türkçesindeki karşılığından yararlanarak aşağıdaki tahminler yapılabilir.

Kelime	Anlamına Yönelik Tahminim
kasnayu	Titreyerek
münreşü	Şarlayarak, ses çıkararak
kayguk	Kayık
yinçü	İnci
yomıttı	Topladı, bir araya getirdi

2. Soru: Okuduğunuz koşukta geçen kelimelerin zaman içinde şekil ve anlam yönünden nasıl bir değişim ve dönüşüm geçirdiğini ortaya koymak için tabloyu tamamlayınız. Cevap: Kelimelerin günümüzdeki biçimleri ve geçirdikleri değişimler aşağıdaki gibidir.

Kelime	Günümüzdeki Yazılışı	Eski Anlamı	Günümüzdeki Anlamı	Şekil Olarak Değişim	Anlam Olarak Değişim
yaşıl	yeşil	yeşil	yeşil	“a” → “e”, “ı” → “i” değişimi olmuştur.	Anlamı değişmemiştir.
yugruşur	yoğruşur	Birbirine karışır	Birbirine karışır	Ses değişiklikleriyle bugünkü biçimini almıştır.	Temel anlamı korunmuştur.
tag	dağ	dağ	dağ	“t” → “d”, “g” → “ğ” olmuştur.	Anlamı değişmemiştir.
buka	boğa	boğa	boğa	“u” → “o”, “k” → “ğ” olmuştur.	Anlamı değişmemiştir.
töpü	tepe	tepe	tepe	Ünlü seslerde değişiklik olmuştur.	Anlamı değişmemiştir.
kayguk	kayık	kayık	kayık	Ses düşmesi ve ses değişikliği görülmüştür.	Anlamı değişmemiştir.
yinçü	inci	inci	inci	Başındaki “y” düşmüş ve bazı sesler değişmiştir.	Anlamı değişmemiştir.
adrışur	ayrışır	Birbirinden ayrılır	Ayrışır	Ses değişiklikleriyle bugünkü biçimini almıştır.	Temel anlamı korunmuştur.
sevnüp	sevinip	Sevinerek	Sevinip	Ünlü türemesi ve ses değişikliği görülmüştür.	Temel anlamı korunmuştur.

3. Soru: “İyi” sözcüğünün günümüze kadar geçirdiği ses değişimlerini ilgili kutucuklara yazınız. Kısa Cevap:
edgü → eygü: “d” sesi “y” sesine dönüşmüştür.
eygü → eyü: “g” sesi düşmüştür.
eyü → iyi: Ünlü sesler değişerek kelime bugünkü “iyi” biçimini almıştır.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları

Birlikte Öğrenelim

Bu bölüm bir grup çalışmasıdır. Sayfa 19'daki tablodan hareketle koşuktaki kelimelerin zaman içinde nasıl değiştiği incelenmektedir.

Soru: Koşuktaki kelimelerin şekil ve anlam yönünden değişmesinin nedenleriyle ilgili çıkarımlarınızı yazınız. Örnek Cevap: Kelimeler zaman içinde ses değişmeleri, söyleyiş kolaylığı, ağız ve lehçe farklılıkları ile dilin doğal gelişimi sonucunda değişebilir. Bazı kelimelerin biçimi değişse de temel anlamları korunabilir.

Soru: Koşuktan seçtiğiniz bir dörtlükte günümüze göre değişen kelimeleri belirleyiniz. Örnek Cevap: Seçilen bölümde yagmur → yağmur, çeçek → çiçek, yinçü → inci, yugruşur → yoğruşur kelimelerinde biçim değişikliği görülmektedir. Bu kelimelerin temel anlamları büyük ölçüde korunmuştur.

Soru: Çalışma sonucunda ulaştığınız ortak görüşü yazınız. Örnek Cevap: Türkçe zaman içinde değişip gelişmiştir. Tag → dağ, buka → boğa, yaşıl → yeşil ve yinçü → inci örneklerinde kelimelerin yazılışı değişirken anlamlarının büyük ölçüde korunduğu görülmektedir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.

10. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 16-17-18-19-20 Cevapları - Sözün Ezgisi